Mánáidáittardeaddji

Dieđáhus 17.11.2011

Mearkkašahtti joavku bajásgeassima, girku, ekonomiija ja servodaga váikkuheaddjit movttiidahttet suopmelaččaid ráhkadit  buoret árggga smávva daguin. Iežas ja nuppiid buresveadjimii sáhttá váikkuhit positiivalaččat rávkamin buorre beaivvi, borrademiin ovttas, oahpásmuvvamin buorebut nuppiidasamet, orustemiin veahki dárbbašeaddji buohta dahje váldimiin beali, jos lagamučča givssidit  dahje vealahit.

Máná vuoigatvuođaid beaivvi čealkámušas movttidahttit buot olles olbmuid buoret válljemiidda mánáid ja nuoraid buorrin. Čealkámuša čohkkemis leat vástidan Suoma Vánhemiidlihttu ja mánáidáittardeaddji. Vuolláičállin leat lassin Mánáidsuodjaleami Guovddášlihttu, Nuoraid Guovddáš, Oahpahussuorggi ámmátsearvi OAJ, Oahpahusráđđehus, PTK - gánddaid ja nieiddaid guovddáš, Suoma ev. lut. girku/ Girkohálddahus, Searvigottiid Mánáidbarggu Guovddáš, Suoma Ámmátlihtuid Guovddášoranisašuvdna SAK, Suoma Nuoraidovttasbargu- Allianssi, Suoma ortodoksalaš girku, Suoma sosiála ja dearvvasvuohta- SOSTE, Suoma Fitnodatolbmot, Ekonomalaš dieđihandoaimmahat, Doaibmaolmmošguovddášorganisašuvdna STTK sihke  Yleisrádio, Mánát ja Nuorat.

Vuolláičállit diđoštallet ovttas suopmelaš bajásgeassinkultuvra beivedeami.
-  Mánáid ii galgga guođđit šaddat okto, iige vánhemiid galgga guođđit okto bajásgeassindoibmii. Okto birgema deattuid sadjái galgá hábmet ovttas dahkama vuoiŋŋa, čealkámušas  čoahkkáigessojuvvo.

Čealkámuša vuolláičállit čoahkkanedje borgemánus Bajásgeassima Foorumii guorahallat suopmelaš bajásgeassinkultuvra nuppástusa. 
- Ságastallamis bisáneimmet guorahallat, manin dábálaččat válljet, ahte eat rávkka buorre beaivvi linjabiilavuoddjis , olbmos guhte čohkká bálddas junás dahje šilljus ránjá mánáin. Hárve muitalat nuppiide, gii mun lean. Dahkat maid válljema , ahte eat borat ovttas - juohkit menddo hárve bearrasiinnámet oktasaš borramušbeavddi. Das álggii čealkámuša idea, guorahallá mánáidáittardeaddji Maria Kaisa Aula čealkámuša duogáša.

OECD-riikkain Suomas bearrašat boradit vehámusat ovttas. Skuvladearvvasvuođajearahallama mielde vuollái bealli vuođđoskuvlaahkásaš mánáin borrá ovttas iežas bearrasiin eahketbeaivve dahje veaigin oktasaš mállása. Sullii guolmmádas ii bora skuvlabeaivemállása beaivválaččat. Vánhemiid baromehtera 2011 mielde sullii bealli vuolleskuvlalaččaid ja golbma njealjátoassi badjeskuvlalaččaid vánhemiin muitalii , ahte dovdá funet dahje viehka funet iežas máná luohká vánhemiid.

-Lea illu dál oaidnit, man garrassit iešguđetlágan doaibmit háliidit čatnasit bargat bajásgeassima bealis. Suopma lea nuppástusa vuolde. Vai mii birget ja vai sihkkarastit buori eallima mánnái ja buohkaide midjiide, nuppástus lea vealtameahttun, dadjá Suoma Vánhemiidlihtu doaibmajođiheaddji Tuomas Kurttila.
Váikkuheaddjibealit eai gáibit ođđa lágaid ja bušeahttaárvvoštallamiid. 

- Juohkehaš sáhttá álggahit nuppástusa alddes: geahča máná čalmmiide, guldal ja leage mielde. Juohkehaš bajásgeassá iežas ovdamearkkain, čealkámuš muittuha.

Suoma riikkabeaivvit dohkkehii ON:a máná vuoigatvuođaid soahpamuša 20 jagi dassái dahjege jagi 1991. Dat geatnegahttá olles olbmuid doaibmat mánáid buorrin. Dán jagi máná vuoigatvuođaid beaivvi temán lea bajásgeassin.

Čealkámuš lea lohkamis čujuhusas www.lapsiasia.fi/aloitteet

Lassidieđut:

Maria Kaisa Aula
Mánáidáittardeaddji
+358 9 160 73985
+358 50 530 9697
mariakaisa.aula@stm.fi

Tuomas Kurttila
Suoma Vánhemiidlihttu
+358 50 544 3757
tuomas.kurttila@vanhempainliitto.fi