Ovttasbargoguoimmit árvvoštallet miehtemielalaččat mánáidáittardeaddji doaimmahaga vuosttaš viđa jagi áigodaga váikkuhusaid. Máná vuoigatvuođat leat badjánan álbmotlaš áššelistui. Mánáid ja nuoraid jietna lea nanusmuvvan servodatságastallamis ja mánáid oaidninvuohki earuhuvvo buorebut hálddahusas. Maiddái doaibmiid, geat ovddidit máná ovdamuni, ovttasbarggu buorráneapmi adnojuvvo buorrin boađusin. Sierra organisašuvnnaid ja ministeriijaid ovddasteaddjit árvvoštallet barggu mánáidáittardeaddji varas jahkegirjjis.
Resurssaid ektui bargu lea lihkostuvvan govttolaččat, árvvoštallá maid Maria Kaisa Aula, gii loahpaha fargga vuosttaš virgeáigodagas.
- Mánáidáittardeaddji váikkuha jurddašanvugiide ja árvvuide sihke buktá ovdan máná oaiviliid. Mánáid áššiin lea Suomas olu buorre dáhttu. Buori dáhtus árgadoibmii sirdáseami rátket mearrideaddjit ja rávvásat, son muittuha.
Barggu servodatlaš dilálašvuođas muitalit čuođit jahkásaš oktavuohtaváldimat njuolga riikkavuložiin. Dat leat addán ávdnasiid áittardeaddji váikkuhanbargui, álgagiidda ja cealkámušaide. Nubbin dehálaš diehtogáldun leat leamaš jearahallamat mánáide. Jearahallamiin bargojuvvon raporttat, maid čuozáhahkan leat leamaš skuvlalaččat sihke romána- ja sámi mánát, leat rahpan mearrideddjiide máná oaidninvuogi.
Gielddaid mearrádusat čovdet olu heajos áiggi áruid duostuma. Mánáidáittardeaddji spidde bálvalusaid ovddideddjiid váldit mánáid ja nuoraid mielde plánemii ja addit máhcahaga.
- Bálvalusat ožžojuvvojit buorebun go váldojuvvo sealvi mánáid vuoruheamis. Dása eai dárbbahuvvo nuge stuora ruđat muhto rávvásiid jurddašanvugiid earáhuvvan, Maria Kaisa Aula muittuha.
Mánáid, nuoraid ja bearrašiid bálvalusat galggale gielddain go stáhtasnai jođihuvvot ja plánejuvvot ovdalačča buorebut ollisvuohtan. Máná ja bearraša árga heive hejot dáláš hálddahussurggiid rájiide. Skuvla, nuoraidbargu, sosiála- ja dearvvašvuohtabálvalusat galget ožžojuvvot buorebut ovttasráđiid doaibmat máná buorrin.
- Bálvalusat ja ruđat leat mánáid geahččanguovllus olmmošgaskavuođat dehege buoremus dáhpáhusas bissovaš, luhtolaš ráves olbmot. Dat dárbbahuvvojit lasi, Maria Kaisa Aula deattuha.
Mánáidáittardeaddji galgá jahkásaččat addit stáhtaráđđái muitalusa iežas doaimmas sihke mánáid ja nuoraid buresbirgejumi ja vuoigatvuođaid dilis Suomas. Ođđaseamos jahkegirji "Máná vuoigatvuođat Suoma áššelistui" almmustahttojuvvo suoma- ja ruoŧagillii oktan njađusin. Girjji, mii gávdno mánáidáittardeaddji fierbmesiidduin www.lapsiasia.fi fáddán leat viđa jagi árvvoštallama lassin ekonomalaš heajos áiggi čuohcci áruid geahpideapmi sihke románamánáid ja mánáid, geat dárbbahit sierradoarjaga, árgga hástalusat.
Mánáidáittardeaddji viđa jagi áigodat ávvuduvvo semináras, mii ordnejuvvo 1.9.2010 Jyväskyläs. Fáddán lea máná vuoigatvuohta šaddadeapmái.
**
Lapsen oikeudet Suomen esityslistalle. Barns rättigheter upp på agendan i Finland. (Sámás: Máná vuoigatvuođat Suoma áššelistui). Lapsiasiavaltuutetun vuosikirja 2010 (sámás: Mánáidáittardeaddji jahkegirji 2010). Lapsiasiavaltuutetun toimiston julkaisuja 2010:3. (Mánáidáittardeaddji doaimmahagat publikašuvnnat 2010:3.)
Prentejuvvon jahkegirjji diŋgomat: lapsiasiavaltuutettu@stm.fi dehe (09) 160 73986 ossodatčálli Pirkko-Liisa Rautio.
Lassidieđut:
Mánáidáittardeaddji
Maria Kaisa Aula
tel. 050 530 9697
mariakaisa.aula@stm.fi
www.lapsiasia.fi, www.lastensivut.fi
lapsiasiavaltuutettu
Diehtu dáid siidduid birra
Máhcahat
Lapsiasiavaltuutettu
Vaasankatu 2, 40100 Jyväskylä
Puh. (09) 160 73986
Faksi (014) 337 4248